ÇEVİRİ,  GENEL

Pencereleri Açmak Nasıl Okulları Açmayı Sağlıyor?

C.D.C. (Hastalık Kontrol ve Korunma Merkezleri) toplumları okulları olabildiğince erken açmaları konusunda teşvik ediyor, ancak veliler ve öğretmenler devlet okullarındaki havalandırmanın kalitesinden ve koronavirüse karşı koruyuculuğundan endişeli.

İleri gelen bir mühendislik firması ve bina sistemleri uzmanları ile okulların sınıflarda bulaş riskini azaltmak için atabilecekleri temel adımları daha iyi anlamak üzerine çalıştık.

İşte COVID öncesi dönemden 30 kişilik bir sınıf. Bu sınıf, New York’taki bir devlet okulunu temel alıyor.

New York yönetimi okulları tekrar açabilmek için bazı katı kurallar koydu, ve okul içi virüs bulaşımı çok düşük seviyede. Öğrenciler sosyal mesafe kurallarına uymak ve maske takmak zorunda, sınıfların ise açılabilir pencereleri bulunmak zorunda.

Sınıfta yüzleri maskeli yalnız 9 öğrenci bulunuyor, hepsinin yüzü öne dönük ve masalarının arasında yaklaşık iki metre var. Tüm pencerelerin kapalı olması odayı gerekli havalandırmadan mahrum bırakacağından hava yoluyla taşınan bir virüs düşünüldüğünde problem teşkil ediyor.

Öğrenciler maske takıyor ancak nefesleri hala odada dolaşıp karışıyor. Odadaki herkesin aldığı havanın yaklaşık yüzde üçü başkaları tarafından ortama salınıyor.

Sağlıklı görünen öğrenciler bile virüsü bulaştırabilecek asemptomatik taşıyıcılar olabilirler. Hastalıklı bir öğrenci sınıfta olduğunda ne olduğunu görelim.

Bu çizgiler öğrencinin sınıfta yükselip yayılan virüslü aerosollerini takip ediyor. Bulaşıcıların en yoğun olduğu yerde çizgiler en koyu renkte.

Hangi bulaş düzeyinin en yüksek enfeksiyon riskini sunduğunu bilmesek de, Harvard Sağlıklı Binalar programı yöneticisi ve çevre sağlık uzmanı Joseph G. Allen “maruziyet yoğunluk ve zamanın bir fonksiyonudur,” diyor.

Kısa zaman içinde, oda en yüksek düzeyde bulaşıcılığa ulaşıyor. Alana az miktarda temiz hava girdiğinden, bulaşıcılar odada dolaşmaya devam ediyor.

Uzmanlar iyi havalandırmanın bulaşıcılardan kurtulmaktaki en etkili ve pratik yöntem olduğunu söylüyor. Sağlıklı binalar programı sınıflarda, filtreleme ve havalandırma ile, saatlik dört ila altı hava değişimi öneriyor.

New York yönetimi her sınıfın kışın bile havalandırmaya yardımcı olmak üzere en az bir aktif pencerenin olmasını zorunlu tuttu. Pencere açıldığında durumun nasıl değiştiğine bakalım.

Temiz hava odada dolaşan bulaşıcıları seyreltmekte. Simülasyonda yardımcı olan JB&B firmasının sahibi Scott E. Frank, “Kolay ve ucuz önlemler okulları çok daha güvenli yapabilir,” diyor.

Farklı hava durumlarını göz önünde bulundurarak sınıfta sadece bir pencere açmak bu simülasyonda dört farklı hava değişimi elde etmemizi sağladı. Altı hava değişimine ulaşmak için daha fazlasını yapmamız gerekiyor.

Şimdi sınıfa HEPA filtreli bir hava temizleyici ve içeriye temiz hava üfleyen bir pervane ekleyelim. İkisi de pratik ve düşük maliyetli seçenekler.

Sınıfa giren temiz hava ve hava temizleyiciden çıkan filtrelenmiş hava, sınıfa yayılmış hastalıklı partiküllerin yoğunluğunu daha da seyreltmeye yardımcı oluyor.

Hava giriş-çıkışı, havalandırmanın önemini anlamanın bir yolu, fakat bu duruma farklı bir yönden de bakabiliriz.

Burada ise aynı sınıfın pencereleri kapalı hali gösteriliyor. Her katman, bulaşın en yoğun olduğu durumda alanın tamamındaki yoğunluğu gösteriyor.

Pencerenin kapalı olduğu durumda gidecek hiçbir yeri olmayan hastalıklı partiküller yüksek yoğunlukla birikmeye başlıyor.

Virüs yoğunluğu sıcak havanın yükseldiği bölgelerde en yoğun durumda fakat aynı zamanda öğrencilerin nefes aldığı seviyede de yayılım gösteriyor.

Yoğun kırmızı sis, virüsün hasta öğrencinin 1.5 metre uzağındaki bölgelere bile yayıldığını gösteriyor. Öğrenci başka bir sırada otursaydı bu desen farklı olurdu fakat sınıftaki virüs birikimi değişmezdi.

Cam açıldığında, hastalıklı partiküllerin hasta olan öğrencinin etrafından yoğunlaştığı, fakat sınıfın geri kalanında seyreldiği gözlemleniyor. Bu şekilde diğer öğrencilerin virüse maruz kalma riski azaltılıyor.

Hava temizleyici ve vantilatör ile virüs yoğunluğu en düşük seviyede. Hastalıklı partiküller sınıfın vantilatörün üflediği ön tarafında yoğunlaşırken, sınıfın geri kalanında çok daha az.

Bu yöntemlerle altı farklı hava değişimi yöntemi elde etsek de, bu sınıf için havalandırmayı daha da arttırmanın yolları mevcut.

Sağlıklı Binalar Kılavuzu havayı içeri değil, dışarı üfleyen bir vantilatör olması gerektiğini ifade ediyor. Dr. Allen bunu, “ Kimin hasta olduğunu bilmeden kimsenin yüzüne hava üflenmesini istemeyiz.” şeklinde dile getirdi.

Bu durumda açık cam ve pervane sınıfın ön kısmında olduğundan, hava temizleyici denge amaçlı sınıfın arka tarafına yerleştirildi. Hava akımının bilinmediği zamanlarda ise en mantıklı yol hava temizleyiciyi odanın ortasına yerleştirmektir.

Bu tür simulasyonlar spesifik durumları örneklendirse de havalandırma ve hava filtrelemesinin, maske ve sosyal mesafe gibi önlemlerin yanında nasıl kullanılabileceğini gösteriyor.

Bir tasarım firması olan Gensler’dan okul bölgeleri alanında uzman Mark Thaler, havalandırmayı arttırmanın yanında okulların açılması için diğer tüm C.D.C. tavsiyelerinin de dikkate alınması gerektiğini söyledi.

Hikaye Hakkında

Bu simülasyon New York şehrindeki bir sınıfın boyutları, içindeki kişilerin sayısı ve konumları gibi belirli girdileri ile hazırlanan bir üç boyutlu modeli kullanılarak yapılmıştır.

Sınıftaki hava akışından yaklaşık 800 bin veri noktası örneklenmiş, bulaştırıcı yoğunluğu (parçacık / milyon) ve hız (metre / saniye) 15 dakika boyunca birkaç saniyede bir her nokta için ölçülmüştür.

Veri hem dalgalar, hem de yatay katmanlar halinde görselleştirilmiş, renk aralığı ise 0 ppm (parçacık / milyon) ile 5 ppm aralığında doğrusal olarak ölçeklendirilmiştir.

Kaynaklar: Scott E. Frank & Gregory A. James, JB&B; Joseph G. Allen, T.H. Chan Halk Sağlığı Okulu, Harvard Üniversitesi; Mark Thaler, Gensler.

T.H. Chan Halk Sağlığı Okulu’ndan Parham Azimi ve Siemens EDA’dan John Wilson teknik destek sağlamıştır.

Ek çalışmalar Noah Pisner ve Or Fleisher tarafından yapılmıştır.

Arttırılmış gerçeklik etkisi Nicholas Bartzokas, Paula Ceballos, Lydia Jessup, Miles Peyton ve Noah Pisner tarafından üretilmiştir.

Çeviri: Levent Sarı (@levosari3) & Deniz Bezer (@BezerDeniz)

Yazının Orjinali: https://www.nytimes.com/interactive/2021/02/26/science/reopen-schools-safety-ventilation.html

Bu İçeriğe Emojiyle Tepki Ver!
  • Fascinated
  • Happy
  • Sad
  • Angry
  • Bored
  • Afraid

Bir yorum

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir