ÇEVİRİ,  GENEL,  TOPLUM

Çocuğuma Koronavirüs Aşısı Yaptırmalı Mıyım? Güvenli Mi? İşte Bilmeniz Gerekenler…

Amerika Birleşik Devletleri’nde koronavirüs aşısı olmaya uygun yaklaşık 17 milyon çocuk bulunmaktadır. Birçok sağlık uzmanı, ebeveynleri ve velileri çocuklarını aşılamaya çağırıyor.

Bulaşıcı hastalıklar uzmanı Sean O’Leary, aşının çocukları COVID-19’a karşı korumasının yanı sıra, “Onlara daha önce yapmadıkları birçok şeyi yapmaları için bir bilet veriyor” açıklamasında bulundu.

Her durumda, çoğu ailenin aşı hakkında soruları mevcut, bu yazıyla beraber aklınızdaki çeşitli sorulara cevap bulabileceksiniz.

Çocuğuma aşı yaptırmayı düşünmeli miyim?

Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezi ve Amerikan Pediatri Akademisi, 12 yaş ve üstündeki çocukların aşılanmasını önermektedir. Daha küçük yaştaki çocuklar için ise aşıya uygunluk halen incelenmektedir.

(FDA danışmanlarının küçük çocuklar için koronavirüs aşısı standartlarını tartıştığı yazıyı buradan okuyabilirsiniz.)

COVID-19’un çocuklar üzerinde ciddi etkilerinin olmadığı doğrudur. Buna rağmen çocuklar hala risk altındadırlar. Veriler, pandeminin başlamasından bu yana Amerika Birleşik Devletleri’nde yaklaşık 4 milyon çocuğa COVID-19 teşhisi konulduğunu ve bunun on binlerce hastaneye yatış ve en az 300 ölümle sonuçlandığını gösteriyor. Ancak bazı araştırmacılar gerçek ölüm sayısının iki kat daha yüksek olabileceğini tahmin ediyor. Buna ek olarak, CDC’ye göre 4.000’den fazla çocuk, COVID-19 ile ilişkili ve kalp, akciğer, böbrek, beyin ve diğer organların iltihaplanmasına neden olabilen, multisistem inflamatuar sendromu (MIS-C) olarak bilinen nadir fakat ciddi bir hastalıktan mustariptir.

Amerika Birleşik Devletleri’ndeki 33 milyondan fazla toplam vaka ve yaklaşık 600.000 ölümle karşılaştırıldığında, bu rakamlar çocuklar için önemli bir sorunun gibi görünmeyebilir. Ancak sağlık uzmanları virüsün gerçekten de gençler üzerinde bir etkisi olduğunu söylüyor.

Bir örnek vermek gerekirse; 2019-2020 sezonunda, pandemi ve sosyal mesafe gibi ihtiyati tedbirlerden önce, 188 çocuk gripten ölmüştür. Philadelphia Çocuk Hastanesi’ndeki Aşı Eğitim Merkezi müdürü Paul Offit, COVID-19’u “Aşı ile önlenebilir hastalıklar arasında en olası katillerden biri.” olarak tanımlamaktadır.

Amerikan Pediatri Akademisi Enfeksiyon Hastalıkları Komitesi’nin başkan yardımcısı O’Leary’ye göre, çocuk ölümleri yaygın olmadığı için COVID-19 ile ilgili pediatrik ölümler, çocuklardaki ilk 10 ölüm nedeni arasındadır.

Uzmanlar, toplumdaki bulaşmayı azaltmaya, ülkeyi sürü bağışıklığına mümkün olduğunca yaklaştırmaya ve yetişkinlerle çocukların benzer şekilde pandemi öncesi yaşamlarına geri dönmelerine izin vermeye yardımcı olmak için çocukları izole tutmanın yanı sıra, aşılamanın daha büyük bir iyilik olduğunu söylüyorlar.

O’Leary, “Ne kadar çok insanı aşılayabilirsek, o kadar çok hayat kurtaracağız” diyor.

Çocuğum aşılanmak için uygun mu?

Şu anda ABD’de 12 yaş ve üstü çocuklar Pfizer-BioNTech aşısı olabiliyorlar.

Pfizer, Moderna ve Johnson & Johnson’a Gıda ve İlaç İdaresi’nden ilk kez acil kullanım izni verildiğinden beri, daha yaşlı gençler koronavirüs aşıları için uygun olarak belirlenmiştir. Pfizer aşısı başlangıçta 16 yaş ve üstü kişiler için onaylanırken, Moderna ve Johnson & Johnson aşıları en az 18 yaşında olanlar için onaylanmıştır.

Pfizer aşısının daha genç ergenlerde kullanılabileceği yakın zamanda netleştirilmiştir. 6 ay ila 11 yaş arası çocuklarda ise aşıların güvenliğini ve etkinliğini belirlemek için yapılan klinik deneyler halen devam etmektedir.

Moderna ise, 6 aylık ila 17 yaş aralığındaki çocuklarda uygulanabilecek mRNA aşısı üzerinde çalışmaktadır.

Ülkenin önde gelen bulaşıcı hastalık uzmanı Anthony S. Fauci, araştırmacıların gelecek yılın başlarında “her yaştan” çocukları aşılamaya başlamak için yeterli sağlık ve güvenlik verisine sahip olabileceklerini söylemiştir.

Bu aşı, daha yaşlı gençlere ve yetişkinlere uygulanan aşıyla aynı aşı mı?

Evet öyle. 12 yaş ve üstü çocuklar için onaylanmış olan Pfizer aşısı, tam olarak aynı dozda ve verilen aşının aynısıdır. Fakat güvenlik açısından, Pfizer, Faz 1 çalışmasından elde edilen tolere edilebilirlik ve immünojenisite verileri kullanıma sunulduğunda, 12 yaşından küçük çocuklar için daha düşük bir dozda uygulanacağını söylemiştir. Moderna’nın da aynı yolu izlemesi muhtemeldir.

Aşı FDA onaylı mı?

Pfizer aşısı, 12 yaş ve üstü bireylerde acil kullanım için kullanıma açılmıştır. Moderna da aşıları ergenlere önermek için yetki başvurusunda bulunmuştur. Ancak hiçbiri henüz tam onay almamıştır.

Acil kullanım onayı ne anlama geliyor?

Acil kullanım izni olması durumunda, halk sağlığı ile ilgili acil durumlarda aşılar gibi onaylanmamış tıbbi ürünler kullanılabilmektedir. Yine de acil kullanım izni çıkması süreci, aşıların en az bir büyük Faz 3 klinik denemesinden geçtiği, kapsamlı veri gerektiren titiz bir süreçtir.

Tam FDA onayı için, klinik deney katılımcıları, ciddi olumsuz reaksiyonları gözlemlemek için en az altı ay boyunca izlenmelidir. Pfizer, aşının 16 yaş ve üzeri kişilerde kullanılması için tam yasal onay için başvurmuştur ve uygun süre geçtikten ve yeterli veri toplandıktan sonra 12 ila 15 yaş grubu için ek materyaller de sunacaktır.

Aşı çocuklar için güvenli mi?

Daha yaşlı gençler aylardır aşılanmaktadır. Pfizer aşısı için ABD klinik deney verileri, 12 ila 15 yaşındakiler (aşı için onay alan en son grup) için “güvenlik endişesi” göstermemiştir.

Ayrıca aşı, semptomatik COVID-19 enfeksiyonunu önlemede yüzde 100 etkili olmuştur. Yaklaşık 2.300 ergenden yalnızca 18’i COVID-19’a yakalanmıştır. Bu ergenlerden 18’i de placebo grubundadır.

12 yaşından küçükler için denemeler halen devam etmektedir. Offit, onlar için veriler elde edildiğinde “O zaman aşıların bu yaş gruplarında güvenli ve etkili olup olmadığını öğreneceğiz” demiştir.

Okula dönmek için aşı gerekecek mi?

Sonbaharda okul çağındaki çocuklar için aşının gerekli olup olmayacağı henüz belli değil. Bu kararlar ABD’de tipik olarak eyalet düzeyinde alınmaktadır. En azından şu zamana kadar eyalet yasa koyucuları tarafından bu konuda herhangi bir zorlama getirilmemiştir.

California Üniversitesi Hastings Hukuk Fakültesi’nde aşı politikası hakkında çalışan hukuk profesörü Dorit Reiss Washington Post’a, tam yasal onay verilmeden aşıların zorunlu tutulmayacağını söylemiştir. Öte yandan düzinelerce kolej, öğrencileri için koronavirüs aşısı talep etme planları olduğunu açıklamışlardır.

Koronavirüs aşısı diğer aşılarla aynı anda olunabilir mi?

Evet. Hem Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezi hem de Amerikan Pediatri Akademisi, COVID aşılarını diğer aşılarla birlikte uygulamanın kabul edilebilir olduğunu belirtmiştir.

Ayrıca O’Leary, ailelerin çocuklarına koronavirüs aşısı yaptırıp yaptırmadığına bakılmaksızın, çocuklarının diğer aşılarını aksatmamaları gerektiğini belirtmiştir. Pandemi sırasında çocukluk aşılarında bir düşüş olduğunu ve çocuklar sosyalleşmeye başladığında, aşılanmamış olanların diğer aşıyla önlenebilir hastalıklara eğilimli olacağını söylemiştir. “Ki çocuklarda bazı aşıyla önlenebilir hastalıklar COVID-19’dan çok daha tehlikeli.”

(CDC, pandemi sırasında çocukluk aşılarının aksatılmasının, okullar yeniden açıldığında diğer salgın risklerini artırabileceğini söylüyor.)

Aşının yan etkileri nelerdir?

Erişkinlerde ve daha yaşlı ergenlerde olduğu gibi, genç ergenler de aşının yan etkileriyle karşılaşabilirler; örneğin enjeksiyon bölgesinde ağrı ve kızarıklık, yorgunluk, baş ağrısı, kas ağrısı, ateş ve titreme. CDC, daha genç ergenlerin daha yaşlı gençlerden daha sık yan etkilere maruz kaldığını ve ikinci enjeksiyondan sonra yan etkilerin daha yoğun olabileceğini fakat etkilerin birkaç gün içinde azalması gerektiğini söylemiştir.

Bu tür olaylar nadir olmakla birlikte, ilk doza karşı şiddetli veya ani alerjik reaksiyon yaşayanlar, ikinci aşıdan önce bir doktora danışmalıdırlar.

Peki aşının kalp kası iltihabına (Miyokardit) bir ektisi var mı?

Aşılanmış gençlerde ve genç erişkinlerde nadir de olsa kalp kası iltihabı vakaları görülmüştür. Pediatrics dergisinde belgelenen bir vakada, Amerika Birleşik Devletleri’ndeki 14 ila 19 yaşları arasındaki yedi erkek çocuk, aşılamadan sonra miyokardit yaşamıştır, ancak hiçbiri kritik derecede hastalanmamıştır.

Her ne kadar İsrail Sağlık Bakanlığı araştırmacıların miyokardit ile aşı arasında “olası bir bağlantı” bulduğunu söylese de ABD’li tıp araştırmacıları, bildirilen miyokardit vakalarının aşıyla ilgili olup olmadığını henüz belirlememişlerdir.

Her halükârda, Amerika Birleşik Devletleri’nde milyonlarca ergenin halihazırda en az bir doz koronavirüs aşısı olduğu göz önüne bulundurulduğunda, sağlık uzmanları, aşılar ile miyokarditin başlangıcı arasında bir bağlantı varsa da bunun çok küçük olacağını söylemiştir.

Offit, kalp iltihabına da neden olabilen çok sistemli enflamatuar sendromun çok daha yaygın olduğunu ve COVID-19 virüsü ile bağlantılı olduğunu söylemiştir. Bu nedenle, aşının kalp iltihabına neden olmasından ziyade, çok daha yaygın bir kalp iltihabı hastalığını önleme şansına sahip olduğunu belirtmiştir.

Ek bilgileri nerede bulabilirim?

O’Leary, aşı hakkında bulunan ona yanlış bilginin içinde, ailelerin çocuk doktoru veya CDC, American Academy of Pediatrics veya Immunization Action Coalition gibi saygın kaynaklardan bilgi almaya dikkat etmeleri gerektiğini söylemiştir.

Kaynak: https://www.washingtonpost.com/lifestyle/2021/06/11/covid-vaccine-children-faq/

Çeviri – Hazırlayan: İpek AYDIN

Bu İçeriğe Emojiyle Tepki Ver!
  • Fascinated
  • Happy
  • Sad
  • Angry
  • Bored
  • Afraid

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir